chatrapati Shivaji Maharaj Speech in Marathi 2026
(वक्ता मंचावर येतो. नजरेत एक वेगळीच चमक आणि आत्मविश्वास आहे. माइकचा ताबा घेण्यापूर्वी तो एकदा आकाशाकडे आणि नंतर समोर बसलेल्या जनसागराकडे पाहतो. शांत, पण गंभीर आवाजात सुरुवात…)
वक्ता: “ज्यांच्या घोड्यांच्या टापांनी सह्याद्रीची छाती दणाणून जायची, ज्यांच्या तलवारीच्या लखलखाटाने मोगलाईच्या डोळ्यांचे पारणे फिटायचे… त्या रणधुरंधर योद्ध्याला, त्या जाणत्या राजाला माझा मानाचा मुजरा…!!
(आवाज चढवत) अहो, ‘जय भवानी, जय शिवाजी’ या घोषणांनी आपण आकाश पाताळ एक करतो. पण खऱ्या अर्थाने शिवराय समजलेत का आपल्याला? शिवराय म्हणजे फक्त ३५० किल्ल्यांचे धनी नव्हेत, शिवराय म्हणजे फक्त अफझलखाचा कोथळा काढणारे वाघ नव्हेत… तर शिवराय म्हणजे, जगाच्या इतिहासातील पहिला असा राजा, ज्याने आपल्या तलवारीच्या पात्यापेक्षा शेतकऱ्याच्या नांगराच्या फाळाला जास्त किंमत दिली!
(शांत, पण भेदक आवाजात) आज २५ वर्षे झाली मी शिवचरित्र सांगतोय, पण आजही जेव्हा महाराजांच्या ‘आज्ञापत्रातले’ शब्द वाचतो, तेव्हा अंगावर शहारा येतो. ३५० वर्षांपूर्वी जेव्हा रयतेची अवस्था काय होती? ‘शेतकऱ्याच्या घामाला दाम नाही आणि कष्टाला मान नाही.’ पाटील-कुलकर्णी, देशमुखांची वतनदारी माजली होती. दुष्काळ पडला तरी सारा (Tax) वसूल केला जायचा. शेतकऱ्याच्या घरात खायला दाणा नसे, पण राजाची तिजोरी भरली जायची.
अशा वेळी माझा राजा उभा राहिला. आणि काय सांगितलं महाराजांनी? “सिपाहीगिरीचा रग आणून, कोणी शेतकऱ्याच्या भाजीच्या देठालाही हात लावू नये!” विचार करा… भाजीचा देठ! किती क्षुल्लक गोष्ट? पण महाराजांची नजर तिथे होती. ते आपल्या सरदारांना बजावून सांगत, “अरे, तुम्ही जर शेतकऱ्याला त्रास दिलात, तर त्या मोगलांत आणि आपल्यात फरक तो काय राहिला?”
(भावनिक होत) आज आपण ‘पर्यावरण’, ‘ग्लोबल वॉर्मिंग’च्या गप्पा मारतो. पण ३५० वर्षांपूर्वी माझ्या राजाने आरमारासाठी लाकूड तोडताना एक हुकूम काढला होता. काय होता तो हुकूम? ते म्हणाले, “लाकडे तर तोडावी लागतील, पण चुकूनही आंबा, फणस अशी फळझाडे तोडू नका. कारण… कारण ही झाडे शेतकऱ्याने आपल्या पोटच्या लेकरासारखी वाढवलेली असतात. ती तोडली तर त्याला दुःख होईल, आणि त्याच्या दुःखाचा शाप आपल्या स्वराज्याला लागेल.” अंगावर काटा येतो की नाही? एका झाडासाठी, शेतकऱ्याच्या भावना जपणारा जगातला हा एकमेव राजा!
महाराजांचे कृषी धोरण म्हणजे केवळ कागदी घोडे नव्हते. शेतकऱ्याला बी-बियाणं नसेल तर सरकारी खजिन्यातून मदत द्या, बैलं नसतील तर बैलं द्या, आणि दुष्काळ पडला तर ‘सारा’ माफ करा! दलालांची साखळी तोडून थेट रयतेशी व्यवहार करणारा हा पहिला “रयतवादी” राजा होता.
(आवाजात प्रचंड ताकद आणून) आज दुर्दैव बघा… आजचा शेतकरी कर्जापायी फाशी घेतोय. आणि आपण फक्त पुतळे उभे करण्यात धन्यता मानतोय. अरे, जर खऱ्या अर्थाने शिवराय समजून घ्यायचे असतील, तर त्यांच्या हातातील तलवारीसोबतच, त्यांच्या काळजातील ‘नांगर’ समजून घ्यावा लागेल.
शिवरायांनी स्वराज्य का निर्माण केलं? स्वतःच्या सुखासाठी? नाही! “हे राज्य व्हावे ही तो श्रींची इच्छा!” पण त्या श्रींच्या इच्छेमध्ये केंद्रबिंदू कोण होता? तो होता काळ्या मातीत राबणारा माझा बळीराजा!
(शेवटकडे जाताना, अत्यंत आवेशात) बंधूंनो, शिवजयंतीला नुसता डीजे लावून नाचू नका. जर तुम्हाला खऱ्या अर्थाने शिवरायांना मानवंदना द्यायची असेल, तर शपथ घ्या… की यापुढे कोणत्याही शेतकऱ्याच्या डोळ्यांत पाणी येऊ देणार नाही. कारण लक्षात ठेवा… ज्या राज्यांत शेतकरी राजा असतो, तिथेच खऱ्या अर्थाने ‘शिवशाही’ असते!
हीच ती शिवनीती, आणि हेच ते रयतेचं राज्य!
बोला… छत्रपती शिवाजी महाराज की… जय! जय जिजाऊ… जय शिवराय!“